Global Chin News

Sunday, Sep 21st

Last update07:02:32 PM GMT

Ka Arfi Dawh

alt

Lebanon fingtlang a dawhtertu pangpar phunkip, va aw phunkip, thlizil nem le dai tein a luangmi tiva hna nih a ho khi dah ka ngaih ti awk thei lem loin ka lung an ka lengter tawn. A caan ahcun, zarhkhat pumpi chung hi thlarau nung pakhat te hmanh hmu loin, ka uico le ka tuu-run he lawng, Lebanon tlangdawh ahcun lungleng ngai in ka caan a liam tawn. Cubelte, khuacaan ahkhin, Piedmont miphun (hermit) yah-teh hna le hmai-naak nawn in aa chokvakmi meiholraw pawl khi ka hmuh ve tawn hna. An holh a tlawm ngai, khuachung ah zeidah a cang, mipi nih zeidah an uar ti hi a thei lomi, theih zong a zuam lem lomi an si.

 

Lamhlat nawn khin, laa karawng awthawng te ka van theih i, country/cowboy thuam te he duhsah in kalei ah a van penh cuahmahmi tleirawl pa te ka van hmuh ahhin kaa nuam tuk tawn. A taktak ahcun, hi valno pa te a siloah Aunt Norade nih hin, zarh-hnih ca dingin, riahcaw a ka rak ngalh tawn. Khua thawngpang vialte, Khrifabu kong, tipil innak kong le tthitumnak kong tbk pawl hi ka hal hna le lungtho ngai in an ka chimh tawn. Cu vialte lak ah, theih kaa ngaih bikmi thawngpang cu, ka bawipa fanu, Stephenne, kong hi a si. Keimah he rualtthi khat kum (20) a tling kaa hrawng a si ve. Ka chan chungah ka hmuh balmi ngaknu vialte lak ah aa dawhbik mi a si van ti ko ning law ka palh lai lo.

Nikhat cu, riahcaw ngalh caan a phaan cang nain, caan tlai nawn tiang, aho muithlam hmanh a rak cuang tilo tikah khua zaza ka ruat. Natein, zaanlei nitlak lai hrawng ah khin, ka theih tawnmi laa karawng awthawng te cu ka van theih tthan le chikhat te ah lunglawmhnak nih a ka thuamh colh. Khualei thawng vialte le nungak dawh Stephenne kong theih kaa ngaih tuk caah kaa nuam khun ko rua ka ti. Nain, atutan i riahcaw aa rak ka chaantu cu, tlangvalno pate zong a silo, Norade zong siloin, ka bawinu Stephenne bak a si ko ai. Thil a phurmi laa kha aa cit le, vanmi ngaknudawh bang, ka lei ahcun a van neih cuahmah. Lebanon tlang cung parpang dawh vialte nak in, ka bawinu cu, aa dawh deuh hrimhrim ko tihi cu el awk ttha lo a si. Ka bawinu cu laa cung in cun a van ttum pah khin, zei hmanh bia ka hal hlan ah, a mah tu nih, “tlangvalno pate zong kha a dam lo, Aunt Norade zong a fale he holidays an hmang tti le, keimah tu nih riah caw kan rak chanh, lam ka tlau le ka tlai deuh” tiah din lo tein aa ka hrilhfiah. Bawi fanu a sinak a langhter khunmi a thilthuam dawh le, a sui-tthi, a zungbunh, a kuthrolh hna nih ka bawinu cu a dawhter chinchin. Vanmi lam a tlaumi ko khi a lo. Chikhat tecu, zoh ka cim lotuk ruang ah, ka mit hi a sin in ka la kho tthan lo. Hitluk dawh khawh cu a va mak ko tiah ka lungchun tuin ka ti. A taktak ahcun, Stephenne hi, mahtluk naih in ka rak hmu bal lo. Amah tlukin iang ngei le muidawh hicu, hi van raangtawi, lei cung ahhin an i sem ti lai lo tiah ka zumh.

Riahcaw cu ka thlam chung ahcun kan van khumh. Ka inn-lo, ka meithal, ka coat, le ka tthutdir ning vialte kha, Stephenne nih a hmuh tikah, a khuaruah a har. “Mino pakhat nih, ramlak ah, hi tluk harsa le lungleng in na um kho ko maw?” a ka ti. “Ka bawinu, a si ko, mino pakhat i tincovo hi, tem ve loin, lungleng ngai in ka um zong ah a har ka ti ngam hrim lo. Ka bawipa le chungkhar caah ka ttuan khawhmi te ka ttuan ve tiin kaa lungsak ngai ko” tiah ka van leh. Cu bia a theihtik ah a mithmai ah aa lunghmuihnak le ka cung i zaangfahnak a ngeihmi muithlam khi ka van hmuh khawh. Asinain, chikhat teah, a mithmai aa thleng tthan, thil pakhat khat duak tiah i thei sehlaw a lo. Cun “ka thlai tuk lai ka kal a hau” a ti i, laa cung ah riahcaw songkhoi a lawngmi cu a khin le a ka kal tak tthan colh ai. “Good bye” tiah thluachuah bia aa ka chiah tak le, dam tein ka van ti ve. Maw vawlei, kaa nuamhnak caan cu a tawi kho dah mu tiah ka lungchung in ka ti. A ka kal tak cuahmah mi, laa karhlang nih hin vawlei a lamh tiah ka ruat lo, ka thinlung tu hi a lamh cuahmah le a ka liam tak riangmang tiah ka feel deuh.

Khuamuih lai i, ka tuu-run pawl kawm ah ka van khumh khawh hrawngah khin, lamhlat nawn in pakhat khat nih ka min in a ka auk khi ka theih. Awthawng a van naih deuh tik ahcun midang siloin, ka bawinu Stephenne a si ko ai. Zeidah a caang tiah ka hal tik ahcun, “chun i tlang lei in a surmi ruah nih, atu tiva a rak lianghter le laa nih a tan kho ti lo i ka rak kir tiah,” thingphang tuk le thir lengmang in a ka chimh. Mui hnu a si zong ah khua tiang va thlah ka duh ve ko nain, ka tuu run hi kal tak awk a ttha fawn lo i awlokchong in ka um ve. Lung thlek kho loin ka timi cu, “ka bawinu, July thla ahcun zaan caan a tawi ko le chikhat te ah khua a dei ko lai” tiah ka hei hnemh. A cinmi a thil kha ro seh tiah meiphu ka tuanpiak i, cawhnuk le thawpat (ghee) kha ka pek. Sihmanhsehlaw, Stephenne cu a lung a rawh tuk ahhin, mei toh zong a duh lo, ei ding a ummi zong ei duh loin, a mitthli hi a tla cuahmah.

Zan cu a van phang cang. Meiphu kam ahcun, capawl chahpi ka phah hnu ah, hmang siang loin ka chiahmi, tuuphaw a tharmi te, ka ngeih chun te cu, capawl cung ahcun ka phahpiak i, “ka bawinu te, zei hmanh phang loin mahka ahhin it law, innleng in kan ven lai” ka ti. Innleng ahcun meiphu pakhat cu ka tuan i ka bawinu le ka tuurun cu ka veng hna. Cu zan cu van hi sullam a ngei khun, arfi pawl hna zong hi an ceu khun in ka hmuh hna.

Tuu a cheukhat cu i hngilh lo le, dai tein um loin, ka thlam capawl kha an bengh pah caah Stephenne zong cu it kho loin an tuah. Stephenne cu leng ah a rak chuak ve i, ka pawng ahcun a rak tthu, leng cu thlizil a hrang le a kih tuk caah, ka tuuphaw angki leng cu, ka bawinu liang cung ahkhin ka hei khuh piak. Zan cu a dai, thlizil le tiva nih a thli in hla an sa, fingtlang hna le thingram hna i an thlarau hi aa chokvak ti awk in a um. Phundang in kan chim ahcun, zan cu fingtlang le nunnak a ngei lomi sermi hna i an nunnak a si i chun cu nunnak a ngeimi minung le saram hna i an nunnak a si kan ti khawh. Stephenne cu a ning a tti mi khi a lo, tlawmpal ah, a mit a ku fawn i, ka siang cung ah aa rak hngetchan thliahmah ai. Nungak he hi tluk naih in a um bal lomi, ka caah, ka thinlung a tortuk ah hin a mak in a mak lawlaw, ka siang cung i, ngaknu dawh, ka bawinu, nih aa ka theih lai ti zong ka phang viar. Nain, Pathian zong nih a ka theihpi vemi cu, ka bawinu hi zeitlauk in ka duh ko zong ah, ka lungchung ah a ttha lomi ruahnak a pelte hmanh a lut sual lo timi hi a si. Stephenne cu, van i arfi hna khi a zoh hna le an min, an tuanbia le an sining vial te cu a ka hal. Kei zong nih lungsau in, pakhat hnu pa khat ka fianh cuahmah. Vawlei he aa naih bik in a ceu khun in a langmi khi tuukhal hna i kan arfi cu a si tiah ka chimh cuahmah lio ahcun, ka bawinu cu, mitkuh celh ti loin ka siang cung ahcun aa hngilh kun ai ee.

Ka bawinu aa tthang sual lai ti phang in, cawl lo tein zan khuadei tiang, dipdep in ka tthu. It loin zan khuadei cu a har tuk nan ti men lai, nain cu zan cu, a har tinak in a sunglawi tiah ka ruah deuh. Maw arfi hna tu zan cu nan ceu khun, nan i dawh khun ko. Nan lak i aa dawh bikmi le a ceu bikmi arfi cu kei, tuukhal pa, ka siang cung ah pei a um ko cang hi…Maw ka arfi dawh aw! tiah ka lung chung in ka chim pah in khin khuadei cu ka hngak.

__________________________________

Note : Hi tuanbian kan rel tik ahhin, laimi i, kan hmanthlak a simi vakok (fidelity or faithfulness) dinfelnak hi mino hna nih kan i nunpi thiam le, dawtnak a sunglawi zia hi kan theih a hau  tiah lesson pakhat te van langhter ka duh. Alphones Daudet hi kum zabu 19 hrawngah a lar ngaimi a si.
The last Class
The Siege of Berlin
A Child Spy   tipawl hi  a tuanbia ah a larmi an si.

*********
Lai context a bia tete hmang in ka leh.
Calettu : Van Tha Ceu

Laica Kong

Interview Biahalnak

Minthang Thawng

Contact Us

Mailing Address
GLOBAL CHIN
MEDIA GROUP

215 Sand Beach Bvld,
Apt 107

Shreveport, LA 71105
USA

globalchinnews@gmail.com
_________________

Global Chin News is a non-profit news agency